"Polskie Wolności", 25 lat po przemianach 1989 roku
Autorski projekt dokumentalny Piotra Wójcika

Do czego doprowadziła nas, Polaków Anno Domini 2014, wolność odzyskana w 1989 roku? Do czego my doprowadziliśmy wolność?

W tym roku przypada 25. rocznica przemian politycznych 1989 roku, które obaliły porządek jałtański w Europie i dały Polsce wolność. Wydarzenia te ma upamiętnić niezwykły projekt pt. "Polskie Wolności". Podmiotem projektu jest definiowanie wolności - fundamentalnego postulatu opozycji demokratycznej i ruchu "Solidarność", a w szerszej perspektywie historycznej - idei, która przez kilka pokoleń przyświecała patriotom walczącym o niepodległość Polski.

W ramach projektu powstanie galeria czarno-białych fotograficznych portretów mieszkańców Polski: z różnych środowisk, zawodów, o różnej pozycji społecznej i materialnej; mieszkańców wsi, miasteczek i aglomeracji miejskich. Znajdziemy w tej galerii zarówno żołnierza AK, który pamięta walkę o wolność Polski od 1939 roku, jak i osobę urodzoną po 1989 roku, a więc "wolną od urodzenia"; robotnika zlikwidowanej Stoczni w Gdańsku i działacza opozycji demokratycznej pełniącego funkcje państwowe; homoseksualistę i katolickiego duchownego; menedżera dużej korporacji i przedstawiciela ruchu squatersów kontestującego neoliberalny system ekonomiczny, a także tzw. zwykłych ludzi: rolnika, urzędniczkę, studenta...

Każda fotografia będzie opatrzona krótką biografią przedstawionej osoby oraz jej wypowiedzią na temat wolności, którą można traktować jako życiowe credo albo refleksję, a także wspomnienie wydarzeń 1989 roku.

- Od czasów Hegla zwykło się wyróżniać dwa rodzaje wolności: "wolność od czegoś" i "wolność do czegoś" - tłumaczy swój zamysł Piotr Wójcik. - Pierwsza to wolność rozumiana jako brak zewnętrznego przymusu, druga - to wolność wyboru. W 1989 roku pojęcie wolności funkcjonowało przede wszystkim w znaczeniu "wolności od" zniewolenia, zakłamania i prześladowań systemu komunistycznego. Mój projekt odwołuje się do tego doświadczenia, ale do niego nie ogranicza. Koncentruje si?? bowiem na kryterium "wolności do czegoś". Co to jest wolność dla Polaka żyjącego tu i teraz? Mam nadzieję, że w jakiejś mierze dam odpowiedź na tak postawione pytanie.

Projekt będzie miał dwie odsłony. W pierwszej zostaną przedstawione portrety Polaków i ich definicje wolności. - Osób portretowanych będzie 56. To symboliczna liczba - tyle osób zasiadało przy Okrągłym Stole - tłumaczy Wójcik.

W odsłonie drugiej portrety ruszą w Polskę: specjalnie przygotowany "Kontener Wolności" w ciągu trzech miesięcy - od czerwca do sierpnia - odwiedzi 25 miast, miasteczek, wsi, ale także wakacyjnych kurortów i miejsc, gdzie organizowane są imprezy masowe, koncerty, festiwale. Każdy będzie mógł w nim sporządzić swój manifest wolności, swoje świadectwo 1989 roku.

Fotografie: Piotr Wójcik oraz zaproszeni młodzi twórcy.
Rozmowy z bohaterami przeprowadzi: Piotr Wójcik i Justyna Pobiedzińska.
Redakcja tekstów: Dariusz Fedor.
Opieka wizualna nad projektem: Dominique Roynette.

Organizacja projektu "Polskie Wolności": Fundacja Picture Doc, Inicjatywa Razem 89.
www.polskiewolnosci.pl

Patronat medialny: "Gazeta Wyborcza".

Piotr Wójcik - studiował historię Kościoła. Przed 1989 kolporter wydawnictw podziemnych, drukarz wydawnictwa Krąg, fotograf podziemnego tygodnika Przegląd Wiadomości Agencyjnych. Po 1989 fotoreporter „Gazety Wyborczej”, a od 2001 do 2011 szef jej działu fotograficznego. Obecnie fotograf niezależny. Od 20 lat dokumentuje życie europejskich Romów. Autor i redaktor albumów, kurator wystaw oraz inicjator działań artystycznych dotyczących dokumentu fotograficznego. Wykładowca fotoreportażu w łódzkiej Szkole Filmowej. Prezes fundacji Picture Doc.

Justyna Pobiedzińska - absolwentka historii sztuki na Uniwersytecie Wrocławskim, reporterka, scenarzystka; współpracuje m.in. ze „Zwierciadłem", „Gazetą Wyborczą” i serialem „M jak Miłość”.

Dariusz Fedor - absolwent filologii polskiej UW, redaktor. Od 1990 roku związany z "Gazetą Wyborczą" i Agorą, w której był dziennikarzem, szefem działu krajowego "GW", redaktorem naczelnym "Gazety Stołecznej" i zastępcą sekretarza redakcji "GW". Od 2005 r. zastępca redaktora naczelnego magazynu "Logo", a od 2009 r. naczelny redaktor wydawnictwa książkowego w Agorze. Od lipca 2012 poza Agorą, Twórca i redaktor naczelny wydawanego przez Agorę kwartalnika podróżniczo-literackiego „Kontynenty”.

Dominique Roynette - absolwentka Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Paryżu. Dyrektor artystyczna największych europejskich gazet: Liberation, Le Monde, Gazety Wyborczej. Kuratorka wystaw, współautorka książek. Współtwórczyni monumentalnego albumu Tomasza Kizny „Gułag” oraz „Wielki Terror”. Kuratorka wystaw, twórczyni dokumentalnych projektów multimedialnych.